Varianten en verspreiding

Reeds bij de Germanen zelf en in de vroege Middeleeuwen kende de naam Eberhard diverse variante schrijfwijzen: Eueraerd, Euerard, Euerart, Euerhard, Everaed, Everaet, Everard, Everardt, Everart, Everhard, Evurhard, Eward, Ewrhard.

In de loop der eeuwen kwamen bepaalde schrijfwijzen in onbruik en ontstonden er nieuwe.

Opmerkelijk is alleszins dat de originele Germaanse naam en enkele varianten (ae i.p.v. a, t of dt i.p.v. d) op dit ogenblik nog steeds bestaan: een 150-tal personen in België en Nederland dragen op dit ogenblik één van deze namen.

In Vlaanderen komen de schrijfwijze Everaert duidelijk het meest voor.

In Nederland werd vaak de letter s toegevoegd en ook viel de letter t er weg; tevens komen er de in België nauwelijks voorkomende schrijfwijzen met aa veel voor: de varianten Everaers, Everaerts, Everaars en Everaarts zijn er het meest ingeburgerd.

In Franstalig België komt vooral de in Nederland niet voorkomende variant Evrard voor; dit is met ruim 49% tevens de meest voorkomende variant.

Uit het onderzoek blijkt dat in de loop der jaren de naam van diverse naar Brussel of Wallonië uitgeweken personen verfranst werd. Nader onderzoek is echter nodig om uit te maken in welke mate dat bijgedragen heeft tot de veel voorkomende variant Evrard.

In deze tabel vindt u informatie over de op dit ogenblik bestaande varianten en de verspreiding ervan in België en Nederland. In het totaal zijn er in België ongeveer 11.000 personen die één van deze varianten als naam dragen; in Nederland zijn het er iets minder dan 500.

Door op één van de links in onderstaand overzicht te klikken krijgt u een kaartje met een overzicht van de verspreiding van de naam in het overeenstemmende land.

Van de 43 varianten komt de grote meerderheid (30) uitsluitend in België voor; slechts enkele (4) uitsluitend in Nederland.

Enkele varianten komen slechts enkele keren voor, in zes gevallen zelfs slechts één keer, en zijn duidelijk het gevolg van een vergissing: Everaët, Everrard, Evezart, Evraerst, Everaere en Evraere. Opvallend zijn ook de twee varianten waarbij de naam voorafgegaan wordt door de letter H (Heveraedt en Heveraet); deze ontstonden naar alle waarschijnlijkheid door bij het uitspreken van de naam de letter E aan te stoten.

Voor andere weinig voorkomende varianten is het, zonder nader onderzoek naar migratie e.d., gevaarlijk om uitspraken te doen betreffende hun ontstaan.

In Engelstalige landen komen gelijkende namen voor zoals Ev(e)ret(t), dewelke aldaar vaak als voornaam maar eveneens als achternaam gebruikt worden. In dit laatste geval is de kans groot dat ze afkomstig zijn van uitgeweken Everaert’s, maar ook hier is nader onderzoek nodig om terzake gefundeerde uitspraken te kunnen doen.

Er bestaan ook nog andere gelijkende namen, zoals Eeraerts, Evers en Everts.

De naam Eeraerts is vermoedelijk ontstaan door het laten wegvallen van de letter V en is, gezien hij uitsluitend in België voorkomt en de spreiding ervan, allicht verwant.

De spreiding van het voorkomen van de namen Evers (B, NL) en Everts (B, NL) wijkt echter dermate af dat het hier allicht niet gerelateerde namen betreft.

Er kan aangenomen worden dat bijna alle namen die beginnen met (H)Ev(e)ra…, Ev(e)re… en Eberha… verwante namen zijn.